Bugun...
SON DAKİKA

Dünyada yüzde 60, Türkiye'de yüzde 16 düştü

Yaklaşık 19 aydır düşüş trendini sürdüren petrol fiyatları, uluslararası piyasada benzin fiyatlarını ortalama yüzde 60 düşürürken, Türkiye'de bu dönemde fiyatlarda yüzde 16'lık bir indirim gerçekleşti.

facebook-paylas
 Tarih: 26-01-2016 17:39:10

Dünyada yüzde 60, Türkiye'de yüzde 16 düştü

Uluslararası piyasada Haziran 2014-Ocak 2016 arasında yaklaşık yüzde 60 düşen benzin fiyatı, Türkiye'de mevcut dönemde, tüketiciye sadece yüzde 16 indirim olarak yansıdı. Petrol Sanayi Derneği (PETDER) Genel Sekreteri Niyazi İlter, bu durumun en büyük nedeninin kur ve sabit vergi payı olduğunu belirterek, ham maddenin akaryakıttaki payının yüzde 25-30 ile sınırlı olmasının da etkisi olduğunu söyledi.

Ham petrol fiyatında yaşanan düşüşle bunun Türkiye’deki pompa fiyatlarına yansıması arasındaki indirim farkını değerlendiren İlter, ham petrol ile benzin veya dizelin birbiriyle doğrudan ilişkilendirilemeyeceğini, her birinin kendi piyasası olduğunu ifade etti.

İlter, ham petrol fiyatındaki dalgalanmanın pompa fiyatlarına doğrudan bir etki yapmamasıyla ilgili, "Ham petrolün varil fiyatı 2 Haziran 2014-20 Ocak 2016 arasında ortalama yüzde 74 düşmüş. Aynı dönemde uluslararası piyasada benzin fiyatı yüzde 60 düşerken Türkiye’deki yansıması yüzde 16 olmuş, bunda dövizin ve sabit verginin etkisi var. Bunun yanısıra, ham petrolün pompada akaryakıttaki payının yüzde 25-30 ile sınırlı olması da fiyat oluşumunda etklili. Ayrıca, ham petrol ile benzin veya dizeli birbiriyle doğrudan ilişkilendiremeyiz. Ham petrolü alıp rafinasyon işleminden geçiriyorsunuz, sonra her ürün arz talep dengesine göre başka bir piyasaya giriyor. Dolayısıyla orada bir işlem ve endüstriyel süreçten geçiyor, bunun da bir maliyeti var" diye konuştu. Türkiye için işin içine bir de döviz kuru girdiğini hatırlatan İlter, “Haziran 2014’ten 20 Ocak 2016 tarihine kadar döviz yüzde 44 artmış. Aynı dönemde döviz etkisindeki vergisiz benzin fiyatı yüzde 33 düşerdi, döviz ve vergi etkisinden arındırılmış fiyat ise yüzde 53 düşmüş olurdu” dedi.

Sektörün bileşenleri Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının bileşenlerini dörde ayıran İlter, "Öncelikle ham petrolün varil fiyatı var. Sonra, sektör marjı başlığı altında petrolün litre bazında ürün fiyatı yer alıyor. Ayrıca rafineri, nakliye ve tesis bedelleri de bu başlık altında bulunuyor. Üçüncü olarak, vergiler ve küçük bir gelir payı yer alıyor. Akaryakıt fiyatlarının hesaplanmasındaki son bileşen ise döviz kurunun etkisi. Ürünün kendisi nihai fiyatın yüzde 26,34’ünü, sektör marjı yüzde 13,31’ini ve vergiler de yüzde 60,35’ini oluşturuyor. Bu üçünün arasında vergiler hemen hemen sabit" ifadelerini kullandı.

İlter, ham petrolün varil fiyatında yaşanan düşüşün, pompa fiyatına etkisini ise şu örnekle açıkladı:  “Ürün fiyatı 1 lira, dağıtım sektör marjı 40 kuruş ve vergiler 2,40 lira olarak alındığında, toplam fiyat litre başına 3,80 lira olur. Akaryakıta indirim sadece ürün fiyatına yansıtılıyor, diğerlerinde indirim olmuyor. Ham petrolün fiyatının düşmesiyle ürün fiyatına yüzde 50 indirim uygulandığında 1 liralık ürün fiyatı 50 kuruş olur ve diğerleri sabit kalacağından pompa fiyatı 3,30 lira olur. Böylece ürün fiyatına yüzde 50 indirim uygulandıktan sonra indirimin nihai fiyata yansıması yüzde 13 olarak gerçekleşmiş olur. “

'Türkiye akaryakıt vergisinde dünyada dördüncü'

Dünyada akaryakıta uygulanan vergiler arasında Türkiye’nin üst sırlarda yer aldığına dikkati çeken İlter, “Dünyada ortalama vergilere bakıldığında, 2014’te ilk üçte İngiltere, İtalya ve İsveç yer alırken, Türkiye 4. sırada bulunuyor. Temel problem vergilerin yüksekliği değil aslında, belki de sabit olması, çünkü fiyatlar düştükçe oransal olarak verginin payı da gitgide artıyor. Bu konu Avrupa’nın da derdi” diye konuştu.

İlter, Türkiye’de akaryakıt sektörünün 2014’te toplamda 120 milyar lira büyüklüğe ulaştığını belirterek, "Bu dönemde vergiler ortalama 63 milyar lira oldu. Tahmini olarak da sektör 2015 yılında ortalama yüzde 12 büyüme sergiledi. Bu hem ülkenin büyümesini besleyen bir durum hem de kayıp ve kaçak akaryakıt kullanımıyla olan mücadeledeki başarının sonucu olarak ortaya çıkıyor" dedi.

'Bazen gecikmeler yaşanıyor'

İlter, Türkiye’nin akaryakıtta dört ülkeyle kıyaslandığını belirterek, “İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya piyasasıyla karşılaştırılıyoruz, doğrudan bir mukayesenin doğru olmadığını düşünüyoruz. Ülkeler birbirinden çok farklı. Ayrıca Türkiye’nin bu ülkelerden farklı olarak kayıp kaçağı var, bununla mücadele ediliyor. Bu mücadele de ek maliyet getiriyor. Mukayese yapılırken ülke şartları göz önünde bulundurulmalı. Yapılar, ekonomiler piyasalar birbirinden farklı, bu konuları EPDK ile çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

"TÜPRAŞ'ın fiyat politikası da önemli" İlter, Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ’nin (TÜPRAŞ) fiyat politikasından dolayı petrolün fiyat artışı ve azalışında pompaya yansıtılmasında da bazen gecikmeler olduğunu söyledi.

İlter, Türkiye’deki benzin fiyatlarının uluslararası piyasa fiyatlarından belli oranda farklılık gösterdiği zaman TÜPRAŞ'ın bunu hemen fiyata yansıttığına ve tüm dağıtıcıların da anında değişikliği uyguladıklarına dikkati çekerek, “Aradaki fark belirli bir orana gelmeden TÜPRAŞ bu uygulamaya gitmiyor. Ham petrol fiyatında meydana gelen indirimlerin pompa fiyatına yansımasında oluşan gecikmeler tamamen Türkiye’nin bir denge sağlamak için fiyatlarda belli bir değişiklik seviyesine kadar beklemesinden kaynaklanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Sektörün çok paydaşlı olduğunu kaydeden İlter,  “Koordine edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Düzenlemeler yapılırken sektörün bütününü değerlendirebilecek bir işbirliğine ve koordinasyona ihtiyaç var. Bu süreçlerin işbirliği içerisinde yürütülmesini istiyoruz. Kısmen gerçekleşiyor, ama daha fazlasına ihtiyaç var” diye konuştu.

 


  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Ekonomi Haberleri
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
  HABER ARŞİVİ
  HABER ARA
  HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 26 17 2 7 41 13 58 +28
2 Galatasaray 26 15 4 7 55 27 52 +28
3 Beşiktaş 26 13 5 8 51 34 47 +17
4 Trabzonspor 27 13 7 7 49 37 46 +12
5 Yeni Malatyaspor 26 10 9 7 37 33 37 +4
6 Atiker Konyaspor 26 8 7 11 32 30 35 +2
7 Antalyaspor 27 10 12 5 30 45 35 -15
8 Çaykur Rizespor 26 8 8 10 37 33 34 +4
9 Sivasspor 26 9 10 7 38 39 34 -1
10 Kasımpaşa 26 10 12 4 44 48 34 -4
11 Alanyaspor 26 10 12 4 28 33 34 -5
12 Kayserispor 26 8 9 9 24 34 33 -10
13 Fenerbahçe 26 7 9 10 32 37 31 -5
14 MKE Ankaragücü 26 9 13 4 27 41 31 -14
15 Bursaspor 26 5 8 13 24 31 28 -7
16 Göztepe 26 8 15 3 26 34 27 -8
17 BB Erzurumspor 26 4 12 10 26 35 22 -9
18 Akhisarspor 26 5 15 6 27 44 21 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 13 9 2 2 23 8 29
2 Denizlispor 14 8 2 4 27 12 28
3 Ümraniyespor 14 9 4 1 22 12 28
4 Hatayspor 14 7 2 5 23 9 26
5 Altınordu 14 7 3 4 24 12 25
6 Gazişehir Gaziantep FK 14 7 4 3 20 10 24
7 Balıkesirspor Baltok 13 7 3 3 17 12 24
8 Adana Demirspor 13 6 3 4 21 11 22
9 Osmanlıspor FK 14 7 6 1 17 14 22
10 İstanbulspor 13 6 4 3 21 21 21
11 Eskişehirspor 14 5 3 6 17 17 21
12 Boluspor 13 5 4 4 16 12 19
13 Altay 13 5 5 3 16 12 18
14 Giresunspor 13 4 6 3 15 17 15
15 Adanaspor 13 3 5 5 16 15 14
16 Afjet Afyonspor 13 3 6 4 16 23 13
17 Elazığspor 13 2 8 3 13 21 9
18 Kardemir Karabükspor 14 0 12 2 6 33 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 14 11 1 2 37 10 35
2 Fatih Karagümrük 15 11 2 2 30 14 35
3 Tuzlaspor 15 10 3 2 36 12 32
4 Menemen Belediyespor 15 9 2 4 32 18 31
5 Sivas Belediyespor 15 8 3 4 27 19 28
6 Şanlıurfaspor 14 7 3 4 21 12 25
7 Bandırmaspor 14 7 4 3 21 15 24
8 Kahramanmaraşspor 15 7 5 3 18 15 24
9 Etimesgut Belediyespor 14 6 3 5 18 13 23
10 Tarsus İdman Yurdu 14 6 4 4 27 23 22
11 Pendikspor 14 5 3 6 20 16 21
12 Kırklarelispor 15 5 4 6 18 16 21
13 Zonguldak Kömürspor 14 5 4 5 12 12 20
14 Bak Spor 14 4 4 6 15 24 18
15 Tokatspor 15 5 8 2 14 17 17
16 Fethiyespor 15 3 5 7 11 17 16
17 Konya Anadolu Selçukspor 14 2 5 7 18 28 13
18 Darıca Gençlerbirliği 15 3 9 3 12 27 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 14 9 0 5 28 12 32
2 Hekimoğlu Trabzon 13 8 1 4 21 7 28
3 Tire 1922 14 7 0 7 21 8 28
4 Nevşehir Belediyespor 14 7 1 6 29 14 27
5 Ergene Velimeşe 14 7 4 3 20 13 24
6 Şile Yıldızspor 13 7 4 2 31 18 23
7 Karaköprü Belediyespor 14 7 5 2 23 18 23
8 Silivrispor 14 6 4 4 16 9 22
9 Artvin Hopaspor 14 5 2 7 13 8 22
10 Erzin Belediyespor 14 5 3 6 22 14 21
11 Yomraspor 13 4 2 7 15 12 19
12 Kozan Belediyespor 14 4 3 7 14 13 19
13 Batman Petrolspor 13 5 4 4 12 14 19
14 Erbaaspor 13 4 4 5 17 12 17
15 Gebzespor 14 4 5 5 15 13 17
16 Büyükçekmece Tepecikspor 13 5 6 2 14 15 17
17 Körfez Spor Kulübü 14 1 10 3 8 30 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/04/2019 Alanyaspor vs Bursaspor
 06/04/2019 Sivasspor vs Kayserispor
 06/04/2019 Galatasaray vs Yeni Malatyaspor
 07/04/2019 Kasımpaşa vs BB Erzurumspor
 07/04/2019 Göztepe vs Akhisarspor
 07/04/2019 MKE Ankaragücü vs Fenerbahçe
 07/04/2019 Medipol Başakşehir vs Atiker Konyaspor
 08/04/2019 Çaykur Rizespor vs Beşiktaş
 12/04/2019 Bursaspor vs Trabzonspor
 06/04/2019 Galatasaray - Yeni Malatyaspor Galatasaray ligde evindeki son 13 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 06/04/2019 Galatasaray - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 06/04/2019 Alanyaspor - Bursaspor Alanyaspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Alanyaspor yenilmez
 06/04/2019 Alanyaspor - Bursaspor Bursaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/04/2019 Boluspor vs Kardemir Karabükspor
 06/04/2019 Balıkesirspor Baltok vs İstanbulspor
 06/04/2019 Osmanlıspor FK vs Eskişehirspor
 07/04/2019 Ümraniyespor vs Hatayspor
 07/04/2019 Afjet Afyonspor vs Adana Demirspor
 07/04/2019 Giresunspor vs Gençlerbirliği
 07/04/2019 Adanaspor vs Denizlispor
 08/04/2019 Altay vs Gazişehir Gaziantep FK
 08/04/2019 Elazığspor vs Altınordu
 07/04/2019 Ümraniyespor - Hatayspor Hatayspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 06/04/2019 Osmanlıspor FK - Eskişehirspor Eskişehirspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Osmanlıspor FK yenilmez
 06/04/2019 Balıkesirspor Baltok - İstanbulspor Balıkesirspor Baltok ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Balıkesirspor Baltok yenilmez
 06/04/2019 Balıkesirspor Baltok - İstanbulspor İstanbulspor ligde deplasmandaki son 14 maçında hiç kazanamadı  Balıkesirspor Baltok yenilmez
 06/04/2019 Boluspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 27 maçında hiç kazanamadı  Boluspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/04/2019 Kırklarelispor vs Kahramanmaraşspor
 07/04/2019 Anadolu Selçukspor vs Tarsus İdman Yurdu
 07/04/2019 Bak Spor vs Fethiyespor
 07/04/2019 Bandırmaspor vs Darıca Gençlerbirliği
 07/04/2019 Etimesgut Belediyespor vs Tuzlaspor
 07/04/2019 Manisa BBSK vs Menemen Belediyespor
 07/04/2019 Pendikspor vs Tokatspor
 07/04/2019 Şanlıurfaspor vs Fatih Karagümrük
 07/04/2019 Zonguldak Kömürspor vs Sivas Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/04/2019 Batman Petrolspor vs Nazilli Belediyespor
 07/04/2019 Gebzespor vs Karaköprü Belediyespor
 07/04/2019 Büyükçekmece Tepecikspor vs Erzin Belediyespor
 07/04/2019 Erbaaspor vs Tire 1922
 07/04/2019 Ergene Velimeşe vs Nevşehir Belediyespor
 07/04/2019 Hekimoğlu Trabzon vs Artvin Hopaspor
 07/04/2019 Şile Yıldızspor vs Kozan Belediyespor
 07/04/2019 Yomraspor vs Körfez Spor Kulübü
resmi ilanlar
  NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI
YUKARI